İş Sağlığı ve Güvenliğinde Güvenilir Çözüm Ortağınız

İş dünyasının yoğun temposunda üretim hedefleri, satış kotaları veya müşteri memnuniyeti genellikle ön plandadır. Ancak bir işletmenin varlığını sürdürebilmesi, sadece ne kadar kar ettiğiyle değil, risklerini ne kadar iyi yönettiğiyle de doğrudan ilişkilidir. İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), işte tam bu noktada devreye giren, işletmenin hem çalışanlarını hem de hukuki geleceğini koruyan bir kalkan görevi görür. Bu kalkanın en somut parçası ise, mevzuatın gerektirdiği teknik ve idari dokümantasyondur. 

Bir iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi olarak sahada en sık karşılaştığımız soru şudur: “Hocam, denetim olsa bizden ne isteyecekler?” Bu soru genellikle endişe ile sorulur. Çünkü İSG mevzuatı kapsamlıdır ve eksik bir evrak, sadece idari para cezası anlamına gelmez; olası bir iş kazasında işletmenin “kusurlu” bulunmasına ve ağır tazminatlarla karşılaşmasına neden olabilir. 2012 yılında yola çıktığımız ve bugün Türkiye’nin dört bir yanına uzanan hizmet ağımızla Diyalog OSGB olarak, bu süreci sizler için basitleştirmek ve netleştirmek istedik. İşte bir işyerinde, hem yasal denetimlerde hem de güvenli bir işleyiş için dosyanızda mutlaka bulunması gereken evrakların detaylı ve açıklamalı kontrol listesi. 

Kurumsal Temel Dokümanlar ve Organizasyonel Yapı 

İSG dosyanızın temeli, işletmenizin kimliği ve risk haritasıdır. Bir binayı inşa etmeden önce zemin etüdü yapmak neyse, İSG için de bu belgeler odur. 

İlk sırada Risk Değerlendirmesi Raporu yer alır. Bu rapor, işyerindeki tehlikelerin belirlendiği, risklerin analiz edildiği ve alınacak önlemlerin kararlaştırıldığı en stratejik belgedir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, raporun güncelliğidir. İşyeri tehlike sınıfına göre (Çok Tehlikeli: 2 yıl, Tehlikeli: 4 yıl, Az Tehlikeli: 6 yıl) yenilenmesi gerekir. Ayrıca işyerinde yeni bir makine alınması veya yöntem değişikliği gibi durumlarda raporun kısmen veya tamamen yenilenmesi şarttır. Diyalog OSGB olarak biz, risk değerlendirmesini masa başında değil, bizzat sahada, her noktayı inceleyerek ve fotoğraflayarak hazırlamaktayız. 

İkinci kritik belge Acil Durum Eylem Planıdır. Yangın, deprem, sel veya kimyasal sızıntı anında kimin ne yapacağını gösteren bu plan, krokilerle desteklenmelidir. Ancak planın varlığı yetmez; bu planın işlediğini kanıtlayan Acil Durum Tatbikat Raporları (fotoğraflı ve imzalı) dosyada mutlaka bulunmalıdır. 

Üçüncü olarak, resmi iletişimin belgesi olan Tespit ve Öneri Defteri (Onaylı Defter) gelir. Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü veya Noter tarafından onaylanmış bu defter, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin tespitlerini işverene yazılı olarak ilettiği resmi kanaldır. Islak imzalı nüshaların saklanması hayati önem taşır. 

Çalışanlara Ait Sağlık ve Eğitim Kayıtları 

Denetimlerde en çok incelenen ve maalesef en çok eksiğin çıktığı bölüm, çalışan özlük dosyalarıyla ilişkili olan kısımdır. Her bir çalışan için ayrı ayrı takip edilmesi gereken bu süreç, sistemli bir arşivleme gerektirir. 

İşe Giriş ve Periyodik Sağlık Raporları: 6331 sayılı Kanun’a göre, sağlık raporu olmayan hiçbir çalışan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalıştırılamaz. İşe girişte alınan raporun yanı sıra, tehlike sınıfına göre belirlenen sürelerde periyodik muayenelerin yenilenmesi gerekir. Bu raporların ekinde, yapılan tetkiklerin (Odyometri, SFT, Akciğer Grafisi, Hemogram vb.) sonuçları da mutlaka bulunmalıdır. Diyalog OSGB olarak sunduğumuz mobil sağlık hizmetiyle, bu taramaları işyerinizden ayrılmadan tamamlayarak raporlama sürecini hızlandırıyoruz. 

İSG Eğitim Katılım Belgeleri ve Sınav Sonuçları: Çalışanların sadece eğitime katılması yetmez; eğitimin verimli geçtiğinin ölçülmesi gerekir. Dosyanızda çalışanların “Temel İSG Eğitimi” katılım belgeleri, eğitimin içeriği, eğitimi veren uzmanın yetki belgesi ve eğitimin sonunda yapılan sınavın sonuçları yer almalıdır. Ayrıca, özel risk taşıyan işler için (Yüksekte çalışma, kapalı alan çalışması vb.) alınan ilave eğitim sertifikaları da burada saklanmalıdır. 

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Zimmet Tutanakları: Çalışana baret, eldiven, iş ayakkabısı veya emniyet kemeri vermiş olmanız, bunu hukuken kanıtladığınız anlamına gelmez. Her ekipman için, çalışanın imzasını taşıyan, tarihli bir zimmet tutanağı (KKD Teslim Formu) dosyada bulunmak zorundadır. 

Teknik Periyodik Kontrol Raporları 

İşyerindeki fiziki şartların ve ekipmanların güvenliği, sadece gözle kontrol edilemez. Mühendislik hesaplamaları ve testler gerektiren bu kontroller, akredite kuruluşlar veya yetkili teknik personellerce yapılmalıdır. 

Dosyanızda bulunması gereken teknik raporlar şunlardır: 

Basınçlı Kaplar: Kompresör, hava tankı, kazan, hidrofor gibi ekipmanların yıllık kontrol raporları. 

Kaldırma ve İletme Ekipmanları: Forklift, vinç, transpalet, asansör, caraskal gibi araçların periyodik kontrol raporları. 

Elektrik Tesisatı ve Topraklama: Elektrik iç tesisat uygunluk raporu, topraklama ölçüm raporu ve paratoner kontrol raporu. (Genellikle yılda bir tekrarlanır). 

Yangın Tesisatı: Yangın dolapları, sprinkler sistemleri ve yangın tüplerinin kontrol ve dolum belgeleri. 

Havalandırma Tesisatı: Özellikle kimyasal kullanılan alanlardaki yerel ve genel havalandırma sistemlerinin performans ölçüm raporları. 

Bu raporlarda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, raporda “UYGUNDUR” ibaresinin yer alması ve kontrolü yapan kişinin yetki numarasının bulunmasıdır. 

İşyeri Ortam Ölçüm Raporları 

Çalışanların maruz kaldığı çevresel faktörlerin yasal sınırların altında olduğunu ispatlamanız gerekir. Müfettişler, “Burası çok gürültülü değil” beyanınıza değil, kalibre edilmiş cihazlarla yapılan ölçüm sonuçlarına bakar. 

Gürültü ölçümü (kişisel maruziyet ve ortam). 

Toz ölçümü. 

Aydınlatma ölçümü. 

Termal konfor (sıcaklık, nem, hava akımı) ölçümü. 

Gaz ve kimyasal buhar ölçümleri. 

Titreşim ölçümleri. 

Bu ölçümler, işyerinde önemli bir değişiklik olmadıkça belirli periyotlarla tekrarlanmalı veya risk değerlendirmesi yenilendiğinde güncellenmelidir. 

Yönetim ve Organizasyon Belgeleri 

İSG sadece teknik bir konu değil, yönetsel bir süreçtir. Bu nedenle organizasyonel belgeler de dosyanın ayrılmaz parçasıdır. 

Yıllık Çalışma Planı: Yıl başında, o yıl içinde yapılacak tüm eğitim, sağlık taraması ve kontrollerin takvime bağlandığı plandır. 

Yıllık Değerlendirme Raporu: Bir önceki yılın muhasebesinin yapıldığı, hedeflerin tutup tutmadığının analiz edildiği rapordur. 

İSG Kurul Tutanakları: 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde kurulan İSG kurulunun aylık toplantı tutanakları, katılımcı imzalarıyla birlikte dosyalanmalıdır. 

Görevlendirme Belgeleri: İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin İSG-KATİP üzerindeki atama sözleşmeleri. 

Çalışan Temsilcisi Seçim/Atama Yazıları: Çalışanların görüşlerini temsilen seçilen kişinin belirlendiğine dair tutanaklar. 

Diyalog OSGB: Evrak Yığınından Sürdürülebilir Sisteme 

Yukarıdaki liste gözünüzü korkutmasın. Evet, mevzuat detaylı ve prosedürler yoğundur. Ancak doğru bir partnerle çalışıldığında, bu karmaşık liste tıkır tıkır işleyen bir sisteme dönüşür. 2012 yılında İstanbul’da başladığımız yolculukta, bugün 19 şubemiz ve 200’e yakın çalışanımızla Türkiye’nin her yerinde işverenlerimizin yanındayız. 

Diyalog OSGB olarak farkımız, sadece “evrak hazırlayıp kenara çekilmek” değildir. Biz, 6331 sayılı kanunun ruhunu anlayarak, işinize değer katan, sürdürülebilir ve izlenebilir bir hizmet modeli sunuyoruz. “81 ilde 81 şube” hedefimiz doğrultusunda, işletmeniz hangi şehirde olursa olsun, aynı kalite standardında hizmet almanızı sağlıyoruz. Uzman kadromuz, mevzuat değişikliklerini anlık takip ederek listenizin her zaman güncel kalmasını garanti altına alır. 

Unutmayın, eksiksiz bir İSG dosyası sadece denetimlerden geçmenizi sağlamaz; kurumsal itibarınızı, marka değerinizi ve en önemlisi çalışma arkadaşlarınızın hayatını güvence altına alır. Gelin, bu yükü omuzlarınızdan alalım ve güvenli yarınları birlikte inşa edelim.